Vai trò quan trọng của độ pH trong đất đối với sự phát triển của cây trồng

Mỗi loại cây trồng đều có sự phát triển tốt nhất trong một môi trường đất có độ pH cụ thể. Khi cây được trồng trên đất có độ pH phù hợp, nó tạo ra một môi trường lý tưởng cho cây phát triển mạnh mẽ, không chỉ tăng năng suất mà còn đảm bảo chất lượng và dinh dưỡng tốt nhất trong cây.

Vậy thì độ pH của đất là gì?

Độ pH của đất là một chỉ số đo lường mức độ axit hoặc baz của đất, còn được gọi là độ chua hoặc độ kiềm của đất. Độ pH có thể dao động từ 1 đến 14. Đất có độ pH dưới 7 được gọi là đất chua, độ pH bằng 7 là đất trung tính, và độ pH trên 7 là đất kiềm.

Vai trò quan trọng của độ pH trong đất là gì?

Độ pH của đất không chỉ xác định tính chất của đất mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng và vi sinh vật trong đất. Đối với đất, độ pH quyết định mức độ dinh dưỡng dễ tiêu. Đối với cây trồng, độ pH đất cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng sinh trưởng của cây. Đối với vi sinh vật trong đất, độ pH đất ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của chúng, bao gồm cả vi sinh vật phân giải chất hữu cơ trong đất và các loại vi sinh vật gây hại.

Cách kiểm tra trong đất có độ pH là bao nhiêu?

Độ pH của đất có thể được kiểm tra ở bất kỳ loại đất nào và vào bất kỳ thời điểm nào mà không làm ảnh hưởng đến kết quả đo. Có ba công cụ chính được sử dụng để đo độ pH đất, bao gồm giấy quỳ, máy đo pH cầm tay và bút đo điện tử bỏ túi.

Đo trực tiếp độ pH đất

Phương pháp này sử dụng thước hoặc mũi khoan để tạo lỗ trong đất, với độ sâu giống nhau để đảm bảo tính nhất quán của kết quả đo. Sau đó, thêm một lượng nước khử ion vào lỗ để làm ẩm đất, sau đó đặt giấy quỳ hoặc thiết bị đo pH vào lỗ. Chờ cho đến khi giá trị hiển thị ổn định rồi đọc kết quả. Nước khử ion có thể được thay thế bằng nước cất để đạt được kết quả tương tự.

Kiểm tra độ pH của mẫu sệt

Phương pháp này kiểm tra độ pH của toàn bộ khu vực đất thông qua một mẫu đất đại diện. Điều quan trọng là phải chắc chắn rằng mẫu đất đại diện chính xác cho toàn bộ khu vực đất cần kiểm tra. Mẫu đất nên được lấy từ gần cây trồng và từ một số khu vực xa hơn ở cùng một độ sâu để đảm bảo kết quả chính xác. Để kiểm tra độ pH của mẫu sét, thêm nước khử ion và nước cất vào mỗi mẫu đất theo tỷ lệ 1:1, khuấy khoảng 5 giây, sau đó để yên trong vòng 15 phút rồi khuấy lại và đo kết quả.

Nguyên nhân chính khiến đất có độ pH thấp

Có một số yếu tố chính có thể gây ra sự giảm độ pH của đất, bao gồm:

• Mưa nhiều: Ở những vùng có lượng mưa lớn, lớp phủ thực vật trên bề mặt đất có thể bị rửa trôi. Nước mưa thường chứa nhiều ion amon (NH3-), khiến đất giải phóng ra nhiều ion H+, làm giảm độ pH của đất.
• Hấp thụ chất kiềm từ đất: Trong quá trình sinh trưởng, cây trồng có thể hút đi lượng lớn chất kiềm từ đất mà không được bù đắp lại, dẫn đến giảm độ pH.
• Sử dụng phân hóa học: Việc sử dụng quá mức phân hóa học trong quá trình canh tác có thể làm giảm mạnh độ pH của đất.
• Đất kém thoáng khí: Đất thường bị ngập nước có thể dẫn đến việc đất trở nên chua, làm giảm độ pH.

Cách làm tăng độ pH cho đất 

Có nhiều cách để tăng độ pH của đất, tùy thuộc vào mức độ chua của đất và độ pH cần thiết cho từng loại cây trồng. Một trong những phương pháp thường được sử dụng trong nông nghiệp là sử dụng vôi bột, nước vôi trong hoặc kali cacbonat một cách thường xuyên và định kỳ như một loại phân bón. Điều này không chỉ giúp cải thiện độ chua của đất mà còn cung cấp dinh dưỡng cho đất và cây trồng.

Tuy nhiên, việc sử dụng vôi thường xuyên có thể làm chai đất và tiêu diệt hàng loạt vi sinh vật có lợi, gây hại cho đất sống và môi trường lâu dài. Một giải pháp thay thế hiệu quả cho việc sử dụng vôi là sử dụng Phân bón Silic Đông Sơn và pH Đất Plus 7kg để nâng pH Đất. Ngoài ra, những sản phẩm này còn có nhiều tác dụng quan trọng khác trong việc cải thiện chất lượng đất và cây trồng.

Thông qua bài viết này của Phân bón Canada, chúng ta đã được cung cấp những cách làm tăng độ pH của đất hiệu quả, giúp nâng cao hiệu quả cạnh tác và chất lượng sinh trưởng của cây trồng, có tác động quan trọng với nền nông nghiệp nước ta.

FAQs:

• Một Trong những nguyên nhân gây ra khiến cây sầu riêng bị vàng lá
• Nguyên nhân và cách khắc phục bệnh đốm mắt cua trên cây sầu riêng
• Nguyên nhân dẫn đến tình trạng cháy lá sầu riêng và cách phòng tránh

Bài viết Cách Làm Tăng Độ pH Của Đất Đơn Giản Và Hiệu Quả đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Phân Bón Canada.

Trong số những yếu tố này, chất hữu cơ đóng vai trò như “phép màu” cho đất, giúp nâng cao độ phì và cải thiện chất lượng đất. Vậy, bạn đã biết cách tăng cường chất hữu cơ trong đất một cách thông minh chưa? Hãy cùng Phân bón Canada khám phá ngay nhé!

Chất hữu cơ trong đất là gì?

Chất hữu cơ là thành phần quan trọng phân biệt giữa đất và đá mẹ. Chúng không chỉ làm giàu đất bằng cách cung cấp chất dinh dưỡng mà còn tạo ra độ phì và cải thiện các tính chất lý hóa, sinh học của đất. Chất hữu cơ trong đất là kết quả của sự biến đổi tàn dư thực vật và động vật, biến chúng thành phù sa dinh dưỡng, làm tăng độ phì nhiêu cho đất.

Chất hữu cơ trong đất trải qua hai quá trình chính: mùn hóa và khoáng hóa, tùy thuộc vào điều kiện thổ nhưỡng và thành phần vi sinh vật trong đất. Quá trình mùn hóa là quá trình phân giải và tổng hợp chất hữu cơ dưới sự tác động của vi sinh vật, tạo ra chất mùn. Quá trình khoáng hóa là quá trình phân giải chất hữu cơ thành các chất khoáng, cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng và sinh vật trong hệ sinh thái đất.

Chất hữu cơ trong đất được chia thành hai phần chính: chất hữu cơ chưa được phân giải, bao gồm các tàn tích của sinh vật chưa được phân giải như lá, thân và rễ cây đã chết, cũng như xác động vật; và chất hữu cơ đã được phân giải, bao gồm chất mùn và các hợp chất khác đã trải qua quá trình phân giải và chuyển đổi thành các chất khoáng và chất dinh dưỡng khác.

Nguồn gốc của các chất hữu cơ có trong đất

Chất hữu cơ là một thành phần quan trọng trong đất, giúp phân biệt giữa đất và đá mẹ. Chúng không chỉ cung cấp chất dinh dưỡng cho đất, mà còn tạo ra độ phì, cải thiện các tính chất lý hóa và sinh học của đất. Chất hữu cơ trong đất chủ yếu là kết quả của sự phân giải tàn dư thực vật và động vật, biến chúng thành phù sa dinh dưỡng, làm tăng độ phì nhiêu cho đất.

Quá trình hình thành chất mùn đất từ chất hữu cơ

Chất hữu cơ trong đất trải qua một quá trình biến đổi phức tạp, với sự tham gia trực tiếp của sinh vật đất và ảnh hưởng của các yếu tố môi trường. Một phần chất hữu cơ bị khoáng hoá hoàn toàn thành các chất khoáng đơn giản.

Chất hữu cơ trong đất là nguyên liệu quý giá mà sinh vật đất sử dụng để tạo ra các thành phần cơ bản như protein, lipid, đường và những chất quan trọng khác, đóng vai trò là nguyên liệu xây dựng cơ thể, giữ cho cuộc sống trong đất luôn phồn thịnh và đầy năng lượng. Một phần còn lại trải qua quá trình biến đổi phức tạp và tái tổng hợp thành các hợp chất cao phân tử, được gọi là chất mùn.

Các chất hữu cơ khi đi vào đất sẽ trải qua hai quá trình đồng thời là quá trình khoáng hoá và quá trình mùn hoá. Tuy nhiên, sự ưu thế của mỗi quá trình phụ thuộc vào điều kiện đất như độ ẩm, nhiệt độ, pH đất và hoạt động của sinh vật đất. Sau khi hình thành, các hợp chất mùn trong đất tiếp tục trải qua quá trình phân giải chậm để chuyển đổi thành các chất khoáng.

Quá trình khoáng hóa chất hữu cơ thành dạng vô cơ trong đất

Khoáng hoá là một quá trình biến đổi phức tạp và diễn ra qua nhiều giai đoạn. Trong quá trình này, các chất hữu cơ phức tạp được phân giải thành các chất hữu cơ đơn giản hơn, được gọi là các sản phẩm trung gian. Ví dụ, protein phân huỷ thành peptit, sau đó thành axit amin; hidrocacbon phân huỷ thành các hợp chất đường. Các sản phẩm trung gian này tiếp tục phân huỷ thành các chất khoáng cuối cùng.

Quá trình khoáng hoá chất hữu cơ có thể diễn ra theo hai con đường khác nhau: thối mục và thối rữa, tùy thuộc vào điều kiện môi trường và hoạt động của vi sinh vật đất:

• Thối mục là quá trình hiếu khí diễn ra trong điều kiện có oxy, tạo ra các chất oxy hoá như CO2, H2O, NO3-, PO43-, SO42-. Quá trình này tỏa nhiệt và làm tăng nhiệt độ đất.
• Thối rữa là quá trình kỵ khí diễn ra trong điều kiện thiếu oxy, do ngập nước hoặc sự sử dụng oxy bởi vi sinh vật hiếu khí. Sản phẩm cuối cùng của quá trình này bao gồm các chất oxy hoá như CO2, H2O và các chất khử như CH4, H2S, PH3, NH3…

Tốc độ khoáng hoá chất hữu cơ trong đất, hay tốc độ phân hủy chất hữu cơ trong đất, phụ thuộc vào ba yếu tố chính: bản chất chất hữu cơ, điều kiện môi trường và hoạt động của sinh vật đất. Đường và tinh bột dễ bị khoáng hoá nhất, tiếp đó là protein, hemixenlulo, xenlulo. Lignin và nhựa sáp khó bị phân huỷ hơn.

Độ ẩm, nhiệt độ, chế độ không khí, thành phần và tính chất dung dịch đất ảnh hưởng mạnh đến tốc độ khoáng hoá. Điều kiện thích hợp cho hoạt động của vi sinh vật đất và quá trình khoáng hoá là độ ẩm đất 70%, pH 6,5 – 7,5, nhiệt độ 25 – 30oC và có đủ không khí. Trong điều kiện như vậy, vi sinh vật có thể phân hủy chất hữu cơ thành các chất dinh dưỡng dễ hấp thụ cho cây trồng.

Tuy nhiên, tốc độ phân hủy quá nhanh khiến chất hữu cơ không kịp tích tụ thành mùn. Chính vì vậy mà quá trình phân huỷ chất hữu cơ ở các đất có thành phần cơ giới nhẹ (như đất cát) cũng diễn ra nhanh hơn ở các đất có thành phần cơ giới nặng (đất thịt nặng và đất sét).

Quá trình mùn hoá

Mùn là những hợp chất hữu cơ phức tạp, bao gồm nhiều đơn vị cấu tạo khác nhau được kết nối với nhau thông qua các cầu nối. Chúng bao gồm nhân vòng, mạch nhánh và chứa nhiều nhóm định chức khác nhau, có tính axit.

Mùn hóa là quá trình biến đổi sản phẩm phân giải xác hữu cơ thành hợp chất mùn. Quá trình này diễn ra dưới sự tham gia của sinh vật đất và bao gồm hai giai đoạn chính: phân giải và tái tổng hợp chất hữu cơ.

Các chất hữu cơ phức tạp được phân giải thành các chất hữu cơ đơn giản hơn, gọi là các sản phẩm trung gian. Ví dụ, protein phân huỷ thành peptit, sau đó thành axit amin; hidrocacbon phân huỷ thành các hợp chất đường. Các sản phẩm trung gian này tiếp tục phân huỷ thành các chất khoáng cuối cùng.

Quá trình mùn hóa chất hữu cơ có thể diễn ra theo hai con đường khác nhau: thối mục và thối rữa, tùy thuộc vào điều kiện môi trường và hoạt động của vi sinh vật đất.

Mùn là hợp chất hữu cơ phức tạp, được hình thành từ quá trình mùn hoá các chất hữu cơ trong đất. Mọi thành phần hữu cơ trong đất có thể tham gia vào quá trình hình thành chất mùn. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến khác nhau về bản chất của quá trình này.

Theo quan điểm hoá học, quá trình hình thành chất mùn là các phản ứng hoá học. Vaksman và Scheffer cho rằng hạt nhân của chất mùn được hình thành từ sự kết hợp giữa lignin và các chất khoáng kiềm trong đất. Sau đó, các phản ứng oxy hoá sẽ gắn kết thêm các axit hữu cơ khác để tạo thành chất mùn. Trong quá trình phân giải xác hữu cơ, chất mùn được hình thành, là một loại sản phẩm màu đen vô định hình có thành phần phức tạp.

Theo Schaefer, axit humic có thể hình thành thông qua con đường sinh hoá hoặc con đường hoá học. Trên con đường hoá học, axit humic được tạo thành từ phenol, quinon và aminoaxit thông qua các phản ứng oxi hóa và trùng hợp.

Hiện nay, có nhiều bằng chứng cho thấy sự hình thành chất mùn phụ thuộc vào các quá trình sinh hoá, đặc biệt là sự tham gia tích cực của vi sinh vật đất. Quá trình hình thành chất mùn thông qua con đường hoá học đơn thuần chỉ xảy ra ở những điều kiện bất lợi cho quá trình sinh học, như đất quá chua hoặc chứa nhiều độc tố, gây ức chế cho các quá trình sinh học khác.

Quan điểm sinh hoá về sự hình thành chất mùn cho rằng chất mùn được tạo thành từ sản phẩm phân giải và tái tổng hợp các chất hữu cơ thông thường, với sự tham gia tích cực của các phản ứng sinh hoá, đặc biệt là các men do vi sinh vật tiết ra.

Các thành phần của mùn đất

Bài viết Chất Hữu Cơ Trong Đất -Phương Pháp Bổ Sung Chất Hữu Cơ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Phân Bón Canada.